دنیای حیوانات

کرگدن

کَرگَدَن را به هر یک از عضوهای خانوادهٔ کرگدن‌ها با نام علمی Rhinocerotidae گویند. کرگدن‌ها جانورانی پستاندار از راستهٔ تک‌سُم‌سانان هستند.
کرگدن‌ها با وجود گیاهخوار بودن، حیوانات خطرناکی هستند. در هندوستان و نپال تعداد سالانه حملات و آسیب‌رسانی کرگدن‌ها به انسان بیش از ببر‌ها و پلنگ‌ها است. این حیوان بزرگ ۲٬۵ تا ۳٬۲ متر طول و وزنی در حدود ۱٬۵ تا ۲٬۱ تن وزن دارد و بعد از فیل و اسب آبی سومین حیوان سنگین خشکی است.

کرگدن‌ها به خاطر شاخشان به صورت غیرقانونی شکار می‌شوند و این نسل بعضی گونه‌های آن را در معرض خطر انقراض گذاشته‌است. بر پایه‌گذارش سازمان بین‌المللی حفاظت از محیط زیست، نسل کرگدن سیاه غرب آفریقا منقرض شده و سرنوشت مشابهی در انتظار کرگدن سفید بومی آفریقای مرکزی است.

کرگدن‌ها با تمام پستان داران شاخ‌دار فرق دارند، چون شاخ آن‌ها بالای سرشان نیست، بلکه نزدیک نوک بینی‌شان است. این شاخ‌ها مانند شاخ گاو یا شاخ گوزن نیست، بلکه از موهای کلفت و به هم فشرده تشکیل شده‌است.

کرگدن‌ها در چمنزارها و جنگل‌های مناطق گرمسیری زندگی می‌کنند و همیشه در نزدیکی آب‌اند، زیرا نیاز دارند که هر روز آب بخورند و از غلتیدن در گِل هم لذت می‌برند. این جانوران فقط گیاه می‌خورند. کرگدن‌ها حس شنوایی و بویایی خوبی دارند ولی دیدشان ضعیف است.

کرگدن‌ها با وجود پوست کلفتشان، گرفتار کنه‌ها و انگل‌های دیگر می‌شوند. بیشتر وقت‌ها می‌توان آن‌ها را با پرنده‌ها دید، که با خوردن این آفت‌ها به کرگدن‌ها کمک می‌کنند. ممکن است گربه‌سانان بزرگ مثل ببر و پلنگ، بچه کرگدن‌ها را شکار کنند، ولی تنها دشمن کرگدن بالغ، انسان است.

انواع کرگدن ها :

کرگدن سفید (Ceratotherium simum) نام یک گونه از خانواده کرگدنان است. کرگدن سفید بزرگترین کرگدن حال حاضر دنیا است که ۱٬۹ ارتفاع ۳٬۲ متر طول و ۲۰۸۰ کیلو وزن دارد.

کرگدن سیاه (Diceros bicornis) یک گونه از کرگدن است که بومی نواحی مرکزی و شرقی آفریقا شامل کنیا، تانزانیا، کامرون، آفریقای جنوبی، نامیبیا، زیمبابوه، و آنگولا است. اگرچه آنها با نام کرگردن سیاه شناخته می‌شوند رنگ آنها بین قهوه‌ای تا خاکستری است. گونه دیگری از کرگدن وجود دارد که کرگدن سفید (Ceratotherium simum) نام گذاشته شده‌است.

این گونه در مجموع گونه در معرض انقراض طبقه‌بندی شده‌است و، یک زیرگونه از، کرگدن سیاه غربی در سال ۲۰۱۱ توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت منقرض شده در نظر گرفته شد.

کرگدن هندی (نام علمی Rhinoceros unicornis) بزرگ‌ترین گونهٔ کرگدن در آسیا می‌باشد. زیستگاه آنها علفزارها و مردابها هستند و همانطور که از نامشان پیداست در شمال هند و نپال زندگی می‌کنند. در حال حاضر تعداد کرگدنهای هندی در حدود ۴۰۰۰ عدد می‌باشد.آنها در قدیم در شرق پاکستان، در تمامی مناطق شمالی هند و جنوب نپال یافت می‌شدند.

کرگدن جاوه‌ای (Rhinoceros sondaicus) گونه‌ای از خانوادهٔ کرگدن‌ها است. این کرگدن بومی آسیا است. این حیوان طولی در حدود ۳/۱ تا ۳/۲ متر و ارتفاعی در حدود ۱/۴ تا ۱/۷ متر دارد.شاخ این حیوان در حالت عادی اندازه‌ای کمتر از ۲۵ سانتیمتر دارد، که کوچکتر از سایر گونه‌های کرگدن هاست.

زمانی پراکندگی کرگدن جاوه‌ای دامنهٔ وسیعی از جزایر اندونزی تا آسیای جنوبی و هند و چین را شامل می‌شد. هم اکنون این گونه در معرض خطر انقراض جدی قرار دارد. فقط دو دسته جمعیت آنها در طبیعت یافت می‌شود و در باغ وحش‌ها جمعیتی از آنها وجود ندارد. این حیوان نادرترین پستاندار بزرگ روی کره زمین است.

این حیوان در طبیعت می‌تواند ۳۵ تا ۴۰ سال عمر داشته باشد. زیستگاه اصلی این حیوان جنگلهای بارانی و زمینهای مرطوب است. کرگدن‌های جاوه‌ای اغلب به صورت فردی زندگی می‌کنند. بالغ‌ها به غیر از انسان دشمن دیگری در طبیعت ندارند. این حیوان اغلب از انسانها دوری می‌کند، ولی دیده شده که در هنگام احساس خطر حمله کند. در مورد این گونه به نسبت سایر کرگدن‌ها مطالعهٔ کمتری صورت گرفته‌است.

کرگدن سوماترایی (نام علمی Dicerorhinus sumatrensis) کوچک‌ترین گونهٔ زنده کرگدن است که در کشورهای سوماترا، برمه، تایلند، مالزی و احتمالاً لائوس زندگی می‌کند. اندازهٔ بدن آن ۲۵۰ تا۲۸۰ سانتیمتر و اندازهٔ دم آن نزدیک به ۶۰ سانتیمتر می‌باشد. قدّ کرگدن سوماترایی بین ۱۰۰تا ۱۴۰ می‌باشد. زیستگاه این نوع کرگدن جنگلهای قدیمی در نزدیکی رودخانه‌ها و برکه‌ها است. کرگدن سوماترایی دو شاخ کوچک بر روی پوزهٔ خود دارد که در نوع نر بزرگ‌تر از نوع ماده می‌باشد. بدن آنها نسبت به گونه‌های دیگر کرگدن از موی بیشتری پوشیده شده‌است. البتّه هر چه سنّ او بیشتر شود موهای بدن او می‌ریزد و کمتر می‌شود. هر پای آنها سه انگشت دارد. آنها بیشتر صبح زود و در هنگام بعد ازظهر به چرا می‌پردازند و به ویژه از برگ گیاهان، شاخه‌های نازک، میوهٔ درختان و جوانهٔ بامبو تغذیه می‌کنند. مانند سایر گونه‌های کرگدن آنها نیز دارای حسّ شنوایی و بویایی بسیار قوی هستند ولی داری چشمهای ضعیفی می‌باشند.

کرگدن سوماترایی معمولاً تنها زندگی می‌کند و تنها برای جفتگیری با کرگدنهای دیگر تماس برقرار می‌کند. کرگدن ماده پس از هفت تا هشت ماه بارداری یک فرزند به دنیا می‌آورد که تا ۱۸ ماه همراه با مادر خود زندگی می‌کند. کرگدنهای سوماترایی جوان بدنی پر مو دارند.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن